انقباضات یا اسپاسم غیرارادی و تکرار شونده و غیرقابل کنترل عضلات پلاک را پرش پلک و یا تیک پلک می نامند.

اغلب در عرض چند روز برطرف می شود ولی گاه برای هفته ها و ماهها ادامه می یابد. تیک پلکها می تواند فقط در پلک تحتانی و یا پلک فوقانی و یا هر دو پلک رخ دهد. گاه یک طرفه و گاه دو طرفه می باشد. دامنه این حرکات از انواع ظریف و خفیف تا انواع شدید و آزاردهنده متغیر است. علامت تیک پلک، حرکات سریع پلک می باشد که گاه به صورت پلک زدن غیرارادی بروز می کند. معمولاً اختلال بینایی نمی دهد. افزایش استرس ها علت اولیه تیک می باشد و اغلب در روزهایی که فرد دچار اضطراب و استرس شده رخ می دهد.

خستگی شدید و ضعف بدنی، بی خوابی و یا خواب ناکافی هم از علل بروز آن می باشد.

مصرف کافئین و الکل و استعمال دخانیات، مصرف برخی از داروهای ضدصرع و ضدسایکوز و کمبود برخی املاح در بدن بخصوص کمبود منیزیم و پتاسیم از عوامل ایجاد کننده تیک پلک می باشند.

برخی بیماریهای بافتهای سطحی چشم مثل بلفاریت، آلرژی چشم، خشکی چشم، عفونت و تحریک قرنیه و ملتحمه و غیره، هم از عوامل بروز پرش پلک می باشد.

برخی بیماریهای سیستم عصبی هم سبب تیک پلک می شوند.

 

در بلفارواسپاسم اولیه که اغلب خانم ها را در دهه پنجم مبتلا می کند، پرش دو طرفه پلک ها، که بتدریج بر شدت آن افزوده می شود، بروز می کند.

در بیماری عصبی دیگری، عضلات یک طرف صورت دچار انقباض های غیرارادی می شود و به نام اسپاسم نیمه صورت (Hemifacial Spasm) می نامند.

در پارکینسون و فلج عصب 7 هم، پرش چشم دیده می شود.

برای درمان تیک باید موارد ذیل رعایت شود:

1-   اجتناب از اضطراب و استرس های زندگی

2-   اجتناب از تماشای طولانی مدت تلویزیون و یا کار با کامپیوتر و خیره شدن به نور شدید

3-   خواب کافی

4-   عدم مصرف الکل و دخانیات

5-   کاهش و یا عدم مصرف قهوه و چای

6-   مصرف غذاهای سرشار از ویتامین و پتاسیم بخصوص موز

7-   اجتناب از مالش شدید چشم ها

8-   درمان بیماریهای سطحی چشم، مثل خشکی چشم

9-   در مواردی احتیاج به تجویز آرام بخش ها و ضد اضطرابها می باشد ولی اثر داروها موقتی بوده و باید علت زمینه ای را برطرف کرد.

10- در موارد نادری احتیاج به تزریق آمپول بوتوکس در پلک ها و یا حتی احتیاج به جراحی در پلک ها می باشد.

در موارد ذیل باید به پزشک مراجعه کرد:

1-   اگر تیک طولانی شده و در عرض یک هفته بهبود نیابد

2-   اگر تیک توأم با قرمزی چشم، تورم پلک، ترشح چشم  وغیره باشد.

3-   اگر علاوه بر عضلات پلک ها، سایر عضلات صورت درگیر شوند.

4-   اگر تیک توأم با سایر علائم عصبی باشد.

دکتر محمد کریم اسماعیلی

جراح و متخصص چشم

فوق تخصص پیوند قرنیه